ಹಿಮದಿಂದ ಜಲಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಿಮಶಿವಲಿಂಗ.
ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರುವಂತೆ ನಾವುಗಳೆಲ್ಲಾ ಜನಿಸಿದ್ದು ಭವ್ಯ ಭಾರತದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಹೋದ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಪುಣ್ಯ ಮಾಡಿದವರು ಮಾತ್ರ ಈ ಸ್ವರ್ಗದಂತಿರುವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಶಾಂತವಾಗಿ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಶ್ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಆರಾಮಾಗಿ ಜೇವನ ನಡೆಸಲು ಈ ಭಾರತವೆಂಬ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ಕಾರಣ ತಿಳಿಯುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇರುವಷ್ಟು ಶಾಂತಿ, ನೆಮ್ಮದಿ, ಸಹಬಾಳ್ವೆ, ಮತ್ತು ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲೂ ಸಿಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ವಾತವವರಣದಲ್ಲೂ ಸಹ ಸರಿಯಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ, ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಮಳೆಗಾಲ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಚಳಿಗಾಲವಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವರಾಶಿಯೂ ಸಹ ನಿಶ್ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಬದುಕುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಆಯಾ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಹಾಗೂ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ , ಅದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂಬಂತೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಕುಲ್ಲು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೋಲಾಂಗ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಂಜನಿ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವ ಹಿಮಶಿವಲಿಂಗ, ಇದು ವಿಚಿತ್ರ ಎಣಿಸಿದರೂ ಸತ್ಯ, ಇದರ ಸವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಈ ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಹಿಮಶಿವಲಿಂಗದ ವಿಶೇಷತೆ
ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಕುಲ್ಲು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮನಾಲಿ ಸಮೀಪದ ಸೋಲಾಂಗ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಜನಿ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತದ ನೀರು ಶೂನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿ 25 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಿಮಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರದ ಅಮರನಾಥ ಗುಫೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುವಂತಿದ್ದು, ‘ಮಿನಿ ಅಮರನಾಥ’ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ . ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 25ರಿಂದ 45 ಅಡಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಹಿಮಶಿವಲಿಂಗ, ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಶಿವನಿಗೆ ಮಾಡುವ ಜಲಾಭಿಷೇಕದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ದೆಹಲಿ, ಹರಿಯಾಣ , ಪಂಜಾಬ , ರಾಜಸ್ಥಾನ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇರಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೊರಟು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಪುರಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಇರುವ ಇತಿಹಾಸ
ಅಂಜನಿ ದೇವಿಯ ಜನನ ಮತ್ತು ಶಾಪ
ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅಂಜನಿ (ಅಂಜನಾ ಅಥವಾ ಅಂಜಲಿ) ದೇವಲೋಕದ ಅಪ್ಸರೆ ಪುಂಜಿಕಸ್ಥಳಾ ಎಂದು ಜನಿಸಿದಳು. ಋಷಿ ದುರ್ವಾಸನ ಶಾಪದಿಂದಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದು ವಾನರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದಳು. ಕೇಸರಿ ಎಂಬ ವಾನರ ರಾಜನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸಿದಳು. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿ, ಮಗನ ವಾಸನೆ ಮಾಡಿದಳು
ಹನುಮಂತನ ಜನನ ಕಥೆ
ದಶರಥನಿಗೆ ದೇವರಿಂದ ಪಾಯಸಂ (ಪಾಯಸ) ಲಭಿಸಿತು. ಅದರ ತುಂಡನ್ನು ಹಕ್ಕಿ ಕಸಿದುಕೊಂಡು ಅಂಜನಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಡಿನ ಮೇಲೆ ಬೀಳಿಸಿತು. ವಾಯುದೇವರು ಅದನ್ನು ಅಂಜನಿಯ ಕೈಗೆ ಬೀಳಿಸಿ, ವಾಯುಪುತ್ರನಾದ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಜನಿಸಲು ಕಾರಣನಾದರು. ಹನುಮಂತನು ಶಿವನ 11ನೇ ಅವತಾರವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಕೇಸರಿ ಮತ್ತು ಅಂಜನಿ ವಾಯುವನ್ನು ಮಗನಂತೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.
ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹನುಮಂತನ ತಾಯಿ ಅಂಜನಿ ದೇವಿ ಇಲ್ಲಿ 7,000 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು. ಶಿವ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ದರ್ಶನ ನೀಡಿ, ಅವಳ ಆಸೆಯಂತೆ ಮಗನ ವರವನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದನು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಳ ‘ಅಂಜನಿ ಮಹಾದೇವ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಬಾಬಾ ಪ್ರಕಾಶ್ ಪುರಿ ಈ ಹಿಮಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಮೊದಲು ಕಂಡುಹಿಡಿದು, ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಇಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ ಮತ್ತು ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವೈಭವಶಾಲಿ ಉತ್ಸವಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ದರ್ಶನದಿಂದ ಭಕ್ತರ ಎಲ್ಲ ಆಸೆಗಳು ಈಡೇರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿದೆ.
ಚಳಿಗಾಲದ ಮಾತ್ರ ಕಾಣ ಸಿಗುವ ವಿಶೇಷ ದೃಶ್ಯ
ಈ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರುವರಿ 2026ರಲ್ಲಿ, ಜನವರಿ 23ಕ್ಕೆ ಸೋಲಾಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಘನ ಹಿಮಪಾತವಾದ ನಂತರ ಹಿಮಶಿವಲಿಂಗ 25 ಅಡಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತು. ಹಿಮಪಾತದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ 45 ಅಡಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ, ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯ ಅಪೂರ್ವ. ಈ ಹಿಮಶಿವಲಿಂಗ ಮಾರ್ಚ್ವರೆಗೆ ಇರಲಿದ್ದು, ನಂತರ ಕರಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಶಿವಲಿಂಗ ದರ್ಶನ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿ ಮುಖೇಶ್ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಲಕ್ಷ-ಲಕ್ಷ ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಲವಾರು ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುವದರಿಂದ ದೇವಾಲಯದ ಸಮಿತಿಯೇ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಾದ – ನೀರು, ಆಹಾರ, ವಸತಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಅನುಭವಗಳು
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಗೋರಖ್ಪುರದ ರುಚಿ ಹೇಳಿದರು, “ಶಿವನು ಅಂಜನಿಗೆ ಮಗನನ್ನು ನೀಡಿದ ಸ್ಥಳ ಇದು. ಹಿಮಶಿವಲಿಂಗದ ದರ್ಶನ ನನ್ನ ಧನ್ಯತೆ!” ದೆಹಲಿಯ ಪೂರ್ವಾ ಕಿವಿಯಾಡಿದರು, “ಅಮರನಾಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಕಷ್ಟ, ಆದರೆ ಇಲ್ಲ ಸುಲಭ. ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಹಿಮಶಿವಲಿಂಗ ಅದ್ಭುತ!” ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶಶಾಂಕ್ ಹೇಳಿದ್ದು, “ಸೋಲಾಂಗ್ ಪ್ರಯಾಣ ರೋಮಾಂಚಕ. ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿತು.” ಅಂಜನಿ ದೇವಾಲಯದ ಅರ್ಚಕ ರಾಜೇಶ್ ತಿಳಿಸಿದರು, “ದೇಶ-ವಿದೇಶದಿಂದ ಭಕ್ತರು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಹಿಮದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ 500 ಮೀಟರ್ ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ”
ಹೇಗೆ ತಲುಪಬೇಕು?
.ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೇಂಪೇಗೌಡ ವಿಮಾಣ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಫ್ಲೈಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿ ಚಂಡೀಗಢ್ ಅಥವಾ ಡೆಹರಾಡೂನ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿದು ನಂತರ ಬಸ್ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಮನಾಲಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಬೇಕು .ಮನಾಲಿ ನಗರದಿಂದ ಸೋಲಾಂಗ್ ನಾಲಾ 15 ಕಿ.ಮೀ ದೂರ ಇದ್ದು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ/ಬಸ್ ಮೂಲಕ (30 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ) ತಲುಪಬಹುದು, ಸೋಲಾಂಗ್ನಿಂದ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ 2-5 ಕಿ.ಮೀ ದೂರ ಇದ್ದು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ, ಕುದುರೆ ಅಥವಾ ATV ಬೈಕ್ ನ ಮೇಲೆ (ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ)ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಬೇಕು . ಹಿಮಪ್ರದೇಶ ಆದ್ದರಿಂದ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಉಡುಗೆ ತೊಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ. 150 ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಏರಿಳಿತ ನಂತರ ಹಿಮದ ಶಿವಲಿಂಗ ತಲುಪಬಹುದು. ಮೊಬೈಲ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸಿಗುವುದು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದು. ಆದರೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದು.
ಭೇಟಿಗೆ ಸಲಹೆಗಳು
-
ಉತ್ತಮ ಸಮಯ: ನವೆಂಬರ್-ಫೆಬ್ರುವರಿ (ಹಿಮಲಿಂಗಕ್ಕೆ), ಮೇ-ಅಕ್ಟೋಬರ್ (ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ).
-
ತಯಾರಿ: ದಟ್ಟ ಉಡುಗೆ, ಜೂಟೆಗಳು, ನೀರು, ಎನರ್ಜಿ ಬಾರ್. ಹಿಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಲಿಪ್ ಆಗದಂತೆ ಎಚ್ಚರ.
-
ನಿಯಮಗಳು: ಪರಿಸರ ಸംರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆ ಬೇಡ . ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಬರಿಗಾಲೀನಲ್ಲಿಯೇ ಹೋಗಬೇಕು.
-
ಅಂಗೀಕೃತ ಸೌಲಭ್ಯ: ದೇವಾಲಯ ಸಮಿತಿ ಚಹಾ, ಪ್ರಸಾದ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
-
ಮನಾಲಿ ಸಮೀಪ ಇರುವವ ಮುಖ್ಯ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳು
-
ವಶಿಷ್ಠ ದೇವಾಲಯ (Vashistha Temple): ಮನಾಲಿಯಿಂದ 3 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದ ವಶಿಷ್ಠ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ. ಋಷಿ ವಶಿಷ್ಠನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಇದು ಶಿವನ ದೇವಸ್ಥಾನವೂ. ಸುಲ್ಫರ್ ನೀರಿನ ಒಳಚಿಮ್ಮಿನ ಜೊತೆಗೆ ಇದ್ದು, ಚರ್ಮರೋಗಕ್ಕೆ ಔಷಧಿಯೆಂದು ನಂಬಿಕೆ. ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರ ಒಡಮೂಡುತ್ತಾರೆ.
-
ಹಡಿಮ್ಬಾ ದೇವಿ ಆಲಯದ ಸಮೀಪದ ಶಿವಲಿಂಗ: ಹಡಿಮ್ಬಾ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತಲಿನ ಸೀಡ್ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಿವಾರಾಧನೆಗೆ ವಶಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಅಂಜನಿ ಪ್ರಮುಖ.
-
ಮನಾಲಿ ಮುಖ್ಯ ಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನ: ಮನಾಲಿ ನಗರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯರು ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯನ್ನು (2026ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 14) ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
-
ಹಿಡಿಂಬಾ-ಶಿವ ಸಂಕುಲ: ಹಿಡಿಂಬಾ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಉಪ-ದೇವಾಲಯಗಳು. ಭೀಮನ ಹೆಂಡತಿ ಹಿಡಿಂಬೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಿವ ಪೂಜೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
-
ಮನಾಲಿಯ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಉತ್ಸವಗಳು ಯಾವುವು ?
ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ (ಫೆಬ್ರುವರಿ)
ಮನಾಲಿಯ ಶಿವ ಆಲಯಗಳಾದ ಅಂಜನಿ ಮಹಾದೇವ, ಸಿಯಾಲಿ ಮಹಾದೇವ, ನೀಲಕಂಠ ಮಹಾದೇವ, ಮಹಾಕಾಲೇಶ್ವರ, ವಶಿಷ್ಠ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಾಚಾಡಿ ಆಚರಣೆ. ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ, ಬೆಲ್ ಪತ್ರೆ, ದುಧ ದೊರೆ, ಭಜನೆ, ಭಂಡಾರ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. 2026ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 14ರಂದು (ಇತ್ತೀಚಿನದು) ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸಿ “ಹರ ಹರ ಮಹಾದೇವ” ಜೈಕಾರೆ ಮಾಡಿದರು. ಹಿಮದ ಶಿವಲಿಂಗ ದರ್ಶನ ವಿಶೇಷ.
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ ಉತ್ಸವಗಳು (ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್)
ಶಿವನಿಗೆ ಶ್ರಾವಣ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಾಂಜಿರಿ ಉತ್ಸವಗಳು. ಸೋಮವಾರಗಳಂದು ಕಾನುಗೊಂಬೆ, ರುದ್ರಜಪ, ಗಣಪತಿ ಅರ್ಚನೆ. ಮನಾಲಿ ಶಿವ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಜರಗುತ್ತವೆ . ಅಂಜನಿ ಮಹಾದೇವದಲ್ಲಿ ಹಿಮಲಿಂಗ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಜನಸಮೂಹ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ.
ಅಂಜನಿ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಇತರ ಹಬ್ಬಗಳು
ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ ಉತ್ಸವಗಳು
ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್ನ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಸೋಮವಾರಗಳಂದು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು. ಕಾಂಜಿರಿ (ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ) ಆಭಿಷೇಕ, ರುದ್ರಜಪ, ಭಜನೆ, ಮಹಾ ಆರತಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಭಕ್ತರು ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹಿಮದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜಲಪಾತದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜಲಾಭಿಷೇಕ ವಿಶೇಷ ಆಕರ್ಷಣೆ.
ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ಮೇಳ
ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ (2026ರಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರುವರಿ 14) ಧೂಮಾಚಾಡಿ. ಹಿಮ ಶಿವಲಿಂಗ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು. ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ, ಬೆಲ್ಲದ ದೊರೆ, ಭಂಡಾರ, ಜಾಗರಣೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು. ದೇವಾಲಯ ಸಮಿತಿ ಪ್ರಸಾದ ವಿತರಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತವು ಅಧ್ಯಾತ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಗುರುವಾಗಿದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಇಂತಹ ವೀಶೇಷ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ನೆಲದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಂಜಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವ ಈ ಹಿಮದ ಶಿವಲಿಂಗವು ಹಿಮದ ಒಳಗಡೆ ಸಾಕ್ಷಾತ ನೀಲಕಂಠ ಶಿವನೇ ಧರೆಗೆ ಬಂದು ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಕೂತಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಹಿಮದ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಕನ್ನುತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ದೇಶದ ನಾನಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ಜನರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆಂದು ಹಿಮಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಕಣ್ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೈ ಮುಗಿದು ಆಶಿಱವಾದ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ನೀವುಗಳು ಸಹ ಒಂದು ಬಾರಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ.
-